Wmurowano kamień węgielny pod nowe Muzeum Powstania Wielkopolskiego w Poznaniu
Rozpoczęła się budowa nowego Muzeum Powstania Wielkopolskiego w Poznaniu. Kamieniem węgielnym stała się historyczna kostka brukowa z ul. Ratajczaka w Poznaniu, gdzie padły pierwsze strzały w grudniu 1918 roku. Gdyby komuś jednak było za mało symboliki – budowa rozpoczęła się w 105. rocznicę podpisania rozejmu w Trewirze, kończącego zwycięskie powstanie wielkopolskie.
Oficjalna budowa nowego Muzeum Powstania Wielkopolskiego w Poznaniu rozpoczęła się dokładnie po 105 latach od zakończenia powstania wielkopolskiego, 16 lutego 2024 roku. 16 lutego 1919 roku podpisano rozejm w Trewirze, który zakończył walki Wielkopolan z Niemcami, Niemców zobowiązał do zaprzestania działań i wytyczył linię demarkacyjną.
Powstanie wielkopolskie wybuchło 27 grudnia 1918 roku. Przy dzisiejszej ulicy Ratajczaka w Poznaniu padły pierwsze strzały. I to właśnie kostka brukowa z tej ulicy posłużyła jako kamień węgielny pod budowę nowego Muzeum.
Obecne Muzeum Powstania Wielkopolskiego założono w 2001 roku. Znajduje się ono na Rynku w Poznaniu, w budynku Odwachu i jest częścią Wielkopolskiego Muzeum Niepodległości. Choć Muzeum w dość nowoczesny, interaktywny i atrakcyjny sposób przedstawia historię powstania, to przy obchodach 100-lecia wybuchu powstania podjęto decyzję o stworzeniu nowego gmachu muzeum.
Uroczyste rozpoczęcie budowy
Nowe Muzeum powstaje u zbiegu ulic Księcia Józefa i Północnej, u stóp wzgórza św. Wojciecha. Podczas uroczystego rozpoczęcia budowy, poświęcenia dokonali Metropolita Poznański abp Stanisław Gądecki i pastor Sławomir Rodaszyński z Poznańskiej Grupy Ekumenicznej.
W kapsule pamięci umieszczono artefakty i akt erekcyjny, który podpisali Marszałek Województwa Wielkopolskiego Marek Woźniak i Dyrektor Wielkopolskiego Muzeum Niepodległości Przemysław Terlecki. W akcie napisano:
Realizując rozpoczętą w roku 100-lecia odzyskania przez Polskę niepodległości koncepcję budowy nowego Muzeum Powstania Wielkopolskiego 1918-1919 w Poznaniu, chcemy oddać hołd Powstańcom Wielkopolskim i pokoleniom, które ich poprzedziły, przygotowując podwaliny pod zwycięską wielkopolską insurekcję (…) Jest naszą intencją, by nowa siedziba Muzeum Powstania Wielkopolskiego 1918-1919 stała się miejscem spotkania ze wspaniałą historią, pisaną najpierw marzeniami o wolnej Polsce, potem planami jej odzyskania, a wreszcie działaniami zbrojnymi wielkopolskiego oręża, z których jesteśmy tak dumni. Chcemy zaświadczyć o naszym głębokim przekonaniu, że kultywowanie pamięci o jednej z najpiękniejszych kart historii Wielkopolski jest naszą powinnością i zadaniem, które wypełniać winny także następujące po nas pokolenia. Chcemy zapewnić Powstańcom Wielkopolskim wieczną pamięć.
W kapsule pamięci umieszczono także kopię wydanego w dniu 26 października 2021 roku pozwolenia na budowę, a także:
- wizualizacje wraz z opisem projektu budowlanego Muzeum,
- aktualne wydania lokalnej prasy,
- ostatnie wydanie Monitora Wielkopolskiego,
- screeny lokalnych portali informacyjnych,
- replikę chorągwi powstańczej,
- będące aktualnie w codziennym użyciu banknoty i monety o różnych nominałach.
Do wspomnianej wcześniej kostki brukowej z ulicy Ratajczaka przytwierdzono mosiężną tabliczkę z napisem: „Kamień Węgielny Muzeum Powstania Wielkopolskiego 1918-1919. Historyczna kostka brukowa z ulicy Ratajczaka w Poznaniu. Wmurowano w Poznaniu dnia 16 lutego 2024 roku”.
W wystawie stałej nowego Muzeum ma zostać odtworzona ulica Ratajczaka, a kostka brukowa zostanie wkomponowana jako jej fragment i wyeksponowana.
Dziś potwierdzamy w przestrzeni publicznej to, że naprawdę budujemy muzeum. To nie marzenie, nie zapowiedź, tylko faktyczne rozpoczęcie procesu inwestycyjnego. Powstanie Wielkopolskie traktujemy jako projekt pozapartyjny i apolityczny od bardzo wielu lat. Muzeum wkrótce powstanie i będzie ważnym miejscem dla Wielkopolan. Miejscem, z którego będzie płynął przekaz o tym, jak mądry i dobrze przygotowany przez pokolenia był czyn zbrojny, który doprowadził do zwycięstwa. Czyn, który był niezwykle ważny dla odrodzenia się ojczyzny. Chcemy stworzyć miejsce, które będzie potrafiło przekazać tę historię w sposób nowoczesny i przystępny. Powstanie Wielkopolskie powinno być w świadomości wszystkich Wielkopolan i jak największej liczby rodaków, temu ma przysłużyć się powstające właśnie muzeum. Wszystkim gremialnie dziękuję za to, co zrobili dla budowy nowego Muzeum Powstania Wielkopolskiego. Dzisiaj jesteśmy pełni radości.
– powiedział Marek Woźniak, Marszałek Województwa Wielkopolskiego.
Waga dzisiejszej uroczystości jest bardzo duża, ciężka i symboliczna. Ciężka, bo kamień węgielny, który wmurowujemy waży ponad 25 kg, sama budowa jest trudna i skomplikowana, będzie po drodze zapewne sporo niespodzianek. A waga symboliczna? Kamień to autentyczna kostka brukowa z ulicy Ratajczaka, gdzie padły pierwsze strzały, gdzie zaczęło się Powstanie. Trudno wybrać lepszy dzień na rozpoczęcie budowy nowego Muzeum jak 105. rocznicę podpisania rozejmu w Trewirze kończącego formalnie Powstanie Wielkopolskie, sankcjonującego terytorialne zdobycze Powstańców. Trudno też o lepszą lokalizację, w bezpośrednim sąsiedztwie krypty, w której pochowani są generał Dąbrowski i Józef Wybicki, a sto metrów dalej mamy cmentarz, na którym znajdują się groby generała Stanisława Taczaka, Wincentego Wierzejewskiego czy Cyryla Ratajskiego.
– podkreślił Przemysław Terlecki, Dyrektor Wielkopolskiego Muzeum Niepodległości.
To inwestycja o ogromnym znaczeniu historycznym i społecznym. Dla naszych pracowników to wielkie wyróżnienie, ale także odpowiedzialność. Budowa Muzeum Powstania Wielkopolskiego to nie jest jedynie kolejny kontrakt realizowany przez naszą firmę, ale także misja i nasz wkład w ochronę dziedzictwa narodowego. Mamy świadomość, że budujemy miejsce dla przyszłych pokoleń, miejsce, które będzie strzegło historii bohaterów i wydarzeń, które zmieniły historie naszego kraju.
– powiedział Aleksander Grzywaczewski, przedstawiciel generalnego wykonawcy, firmy Adamietz.
Jak będzie wyglądać nowe Muzeum Powstania Wielkopolskiego w Poznaniu?
Obiekt muzealny będzie się składać z czterech uzupełniających się budynków, na powierzchni i pod ziemią. W części podziemnej będzie się znajdować wystawa stała muzeum. Oprócz nowoczesnej, multimedialnej ekspozycji, będą się w niej znajdować oryginalne eksponaty z powstania wielkopolskiego.
Generalnym wykonawcą nowej siedziby Muzeum Powstania Wielkopolskiego jest firma Adamietz sp. z o.o. ze Strzelec Opolskich. Wartość podpisanej z wykonawcą umowy wynosi 256 mln zł brutto. Inwestycja jest współfinansowana przez Samorząd Województwa Wielkopolskiego i Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Muzeum ma zostać otwarte w 2026 roku.
Źródło: Wielkopolskie Muzeum Niepodległości
Fot. Wielkopolskie Muzeum Niepodległości
