Hunowie – piekło w Europie

Wizygoci

Początkowo po opuszczeniu wybrzeży Morza Czarnego przesunęli się do Mezji i Siedmiogrodu, a osiedlając się przejściowo na Bałkanach, zaczęli rywalizować z Cesarstwem. Nawałnica Hunów zmusiła ich do kolejnej emigracji. Tym razem już do wnętrza imperium rzymskiego. Wizygoci poprosili o zgodę na osiedlenie się w granicach cesarstwa ówczesnego władcę Walensa. Cesarz zgodził się, tym samym 200 tysięcy Wizygotów wkroczyło do Tracji. Niechęć Rzymian do obcych oraz złe traktowanie przybyszów przez miejscową administracje doprowadziły do buntu ludności. Cesarz Walens zmuszony był do pacyfikacji powstania. Do starcia doszło w 378 roku pod Adrianopolem. Wizygoci odnieśli pełne zwycięstwo na armią rzymską. Po tej porażce armia rzymska nie zdołała się odrodzić. Cesarz Teodozjusz częściowo powstrzymał barbarzyńców. Na mocy porozumienia z 382 roku Wizygoci tworzyli państwo wewnątrz cesarstwa. Rzymianie płacili im trybut w zamian otrzymując żołnierzy.

Rok 410

W 406 roku załamała się granica na Renie. Do Galii napływały kolejne fale Germanów. Sytlichon sprawujący opiekę nad Honoriuszem starał się ratować sytuacje. Odwołał legiony stacjonujące w Brytanii, jednak te, wycofując się z wysp, wybrały własnego cesarza buntując się przeciw Stylichonowi. Sytuacja była dramatyczna. Opiekun Honoriusza zdecydował się na radykalny krok, postanowił zaangażować w powstrzymanie nawałnicy Wizygotów, którzy wyrażali wole opuszczenia Bałkanów. Konserwatywne środowiska w imperium uznały ten ruch za zdradę. Stylichona posądzono o spiskowanie z Germanami. Niedługo później został obalony.

Kluczowe dla tej sytuacji było to, że w armii znaczną częścią byli Germanie. W dodatku, środowiska przeciwne barbaryzacji armii doprowadziły do wybuchu ksenofobii w Rzymie. Zginęło wiele rodzin żołnierzy germańskich, którzy służyli w armii. To z kolei doprowadziło do wypowiedzenia posłuszeństwa przez Germanów, a niedługo potem zwrócili się do wodza Wizygotów Alaryka, aby wziął ich w swoją obronę. Skutkiem śmierci Stylichona była inwazja Wizygotów na Italię, która doprowadziła do zdobycia Rzymu w 410 roku. „Wieczne miasto” upadło, co miało zwiastować koniec epoki. W wyniku zabiegów dyplomacji rzymskiej Wizygoci przenieśli się do Hiszpanii, gdzie spotkali inny lud, Wandalów.

Wandalowie

31 grudnia 406 roku granica na Renie została sforsowana przez silnie uzbrojone oddziały Wandalów, Swebów i Alanów. Słabo uzbrojeni Frankowie wyznaczeni do obrony granicy nie byli w stanie się bronić. Najeźdźcy zalali Galię, prowincja znalazła się w stanie kompletnego chaosu. Przez odsłoniętą granicę w ślad za pierwszą falą najeźdźców wdarli się Burgundowie, którzy zatrzymali się w Nadrenii. Natomiast pozostali grabili cały kraj zapuszczając się w coraz bardziej odległe tereny cesarstwa. W 409 roku udało im się przedrzeć na Półwysep Iberyjski. Sytuacja na terenie dzisiejszej Hiszpanii komplikowała się. Barbarzyńcy nie wyrażali chęci podporządkowania się władzy rzymskiej. Co więcej, gdy tylko pojawiła się okazja, rozpoczęli kolejny etap podbojów. W 429 roku przeprawili się przez słupy heraklesa i zaczęli penetrować Afrykę. Warto dodać, że Wandalowie, jako jedyny lud dysponowali flotą, co pozwoliło im na ekspansję. Rzym był bezsilny, jedyne, co udało się uzyskać to zapobieżenie najazdom na Sycylię i Italię. Cesarstwo wyraziło zgodę na powstanie państwa Wandalów, w zamian za płacenie niewysokiej daniny.

Porozumienie nie było trwałe, w 455 roku Wandalowie podjęli wyprawę do Italii. Tam zdobyli Rzym, łupiąc go doszczętnie. Wandalowie wyrządzili wiele szkód kościołowi katolickiemu w Afryce. Jako wyznawcy arianizmu niszczyli przejęte kościoły, wypędzali księży, obejmowali w posiadanie majątki świeckie i kościelne. Dla cesarza Justyniana podstawowym celem było odzyskanie władzy na ziemiach zagarniętych przez najeźdźców. Ambitny władca objął rządy w 527 roku. Po opanowaniu zagrożenia ze strony perskiej rozpoczął przygotowywanie wyprawy na zachód. W 533 roku 16 tysięcy żołnierzy wraz z Belizariuszem wylądowało pod Hadrumetum, niedaleko Kartaginy. Zaskoczeni Wandalowie nie byli w stanie się bronić, przegrali w otwartej bitwie. Odzyskana Afryka uległa restauracji. Przywrócono stan prawny sprzed inwazji, zwrócono dobra materialne, a kościół katolicki odzyskał dawne uprawnienia.