Pogoda rządzi wojną? – czyli jak śnieg i błoto zmieniły losy planu Barbarossa

Wiele razy w dziejach świata i w dziejach wojen pogoda była jedną z przyczyn powodzenia lub klęski na polach bitew. Jej kaprysy powodowały susze, powodzie i związany z nimi nieurodzaj. Zatrzymała ona także samego cesarza Francji Napoleona Bonapartego. Dlaczego jednak Hitler wybierając datę 22 czerwca, czyli dzień wyprawy wyżej wspomnianego Bonapartego na Moskwę popełnił ten sam błąd co cesarz ignorując lub nie przykładając większej wagi do pogody, która zmieniła losy wojny? Jak je zmieniła i z jakie trudności napotkały walczącą armię III Rzeszy?

Wszystko zaczęło się od…

22 czerwca 1941 r., wschodnia granica Związku Radzieckiego. Błogą, ranną ciszę zakłóca grzmot dział. Powietrze przecinają pociski artylerii niemieckiej. Tylko nieliczni zdają sobie sprawę z tego, co miało właśnie nadejść. Mianowicie rozpoczęła się największa operacja wojskowa w dziejach świata. W tym dniu (który nie został wybrany przypadkowo), dokładnie 129 lat wcześniej Napoleon Bonaparte wyrusza przeciwko Rosji.

Wiaczesław Mołotow i Joachim von Ribbentrop podczas spotkania w Berlinie, listopad 1940 Zdj. Wikimedia Commons
Wiaczesław Mołotow i Joachim von Ribbentrop podczas spotkania w Berlinie, listopad 1940
Zdj. Wikimedia Commons

Już po podpisaniu paktu Ribbentrop – Mołotow i rozbiorze Polski w 1939r. ZSRR i Niemcy posiadały wspólną granicę. Przygotowania do wojny trwały intensywnie, dobrze maskowane przez „dobrosąsiedzkie” stosunki. Zarówno Hitler jak i Stalin wyczekiwali na odpowiednią chwilę do zadania śmiertelnego ciosu.

Intensywne przygotowania III Rzeszy nie zostały niezauważone. Wywiad ZSRR z szpiegiem głównym Richardem Sorgem dostarczał precyzyjnych informacji na temat ruchów wojsk przy wschodniej granicy imperium sowieckiego. Nawet podawał dokładną datę rozpoczęcia niemieckiej ofensywy. Jednakże wszystkie doniesienia wywiadu zostały przez Stalina zignorowane. Sądził, że mu jako pierwszemu uda się zaskoczyć przeciwnika.

Szybka kampania, szybkie zwycięstwo!

Tak jak już wyżej zostało wspomniane, plan Barbarossa był największą operacją wojskową w dziejach świata. Warto tu przedstawić jaki rozmach miało to przedsięwzięcie wojenne. Zanim jednak o tym powiem wspomnę, że Hitler był przekonany o doskonałości swej armii. Zwycięskie kampanie, które odniósł w Polsce, Norwegii i Danii, a w szczególności upadek Francji w tak krótkim czasie potwierdzały jego myślenie.

III Rzesza wystawiła do walki ponad 3 miliony żołnierzy, 3600 czołgów oraz transporterów opancerzonych, ok. 2900 samolotów (co stanowiło 65% sił Luftwaffe) oraz na dokładkę 12 000 dział i moździerzy przeróżnego kalibru. Reasumując, całą zebraną niemiecką siłę mieściła się ona w 135 dywizjach z czego 19 pancernych i 16 zmotoryzowanych. Hitler oprócz własnej potężnej armii mógł liczyć na wsparcie oddziałów sojuszniczych wynoszących razem 900 tys. żołnierzy z czego najwięcej (bo aż 300 tys.) rumuńskich i włoskich (250 tys.). Łącząc Niemcy i ochotników do walki przeciw Stalinowi nazbierało się na olbrzymią siłę uderzeniową 4 milionów ludzi.

Front o długości 1000 km podzielono na 3 odcinki tworząc na nich 3 zgrupowania armii. Pierwszym z nich było „Południe” posiadające w swym składzie 38 dywizji pod wodzą feldmarszałka Gerda von Rundsteda. Drugą i zarazem najliczniejszą formacją był „Środek”. Tworzyło go 47 dywizji z dodatkowym wsparciem 2 grup pancernych. Ponadto posiadał także najmocniejsza flotę powietrzną. Zgrupowaniem dowodził generał Fedor von Bock. Trzecim związkiem operacyjnym była „Północ” w składzie 26 dywizji pod przewodnictwem feldmarszałka Wilhelma von Leeba. Warto powiedzieć, że o potencjale III Rzeszy nie decydowała tylko liczna armia, a przede wszystkim umiejętności wykorzystania nowoczesnego sprzętu i wiedzy dowódców.

3 komentarze

  1. Teraz dopiero widać ile umyka na tych lekcjach z historii i to tych ciekawych rzeczy. Dla mnie świetny.

  2. asamael

    dobry tekst. Brawo Natalia.

  3. Adek223

    Według mnie jeden z lepszych artykułów na tym portalu 🙂

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*