Ustrój II Rzeszy | Część I

II Rzesza

Mapa administracyjna II Rzeszy z 1900 roku. Zdj. Wikimedia Commons
Mapa administracyjna II Rzeszy z 1900 roku.
Zdj. Wikimedia Commons

Nazwa nowo powstałego państwa nawiązywała do Starej Rzeszy (lub Pierwszej Rzeszy), czyli Świętego Cesarstwa Rzymskiego (Heiliges Römisches Reich) istniejącego w średniowieczu. W skład II Rzeszy weszły państwa należące do Związku Północnoniemieckiego pod przewodnictwem Prus oraz państwa południowoniemieckie: Bawaria, Badenia i Wirtembergia. Pierwszym cesarzem został król pruski Wilhelm I (1871-1888), a kanclerzem Otto von Bismarck (1871-1890). Powierzchnia Cesarstwa Niemieckiego wynosiła w 1910 roku 540 858 km2, a liczba ludności – 64 925 993 obywateli. Stolicą państwa był Berlin (zamieszkany przez dwa miliony ludzi w 1907 roku). Największą częścią składową państwa były Prusy (65% powierzchni i 62% ludności), na kolejnych miejscach znajdowały się: Bawaria, Wirtembergia, Badenia, Saksonia, Alzacja-Lotaryngia jako terytorium Rzeszy oraz Meklemburgia. Każdy z krajów wchodzących w skład Cesarstwa Niemieckiego zachował własny ustrój, oparty na odrębnych konstytucjach, tak więc istniały:

Królestwa: Prusy, Bawaria, Saksonia oraz Wirtembergia;

Wielkie Księstwa (Grossherzogtumer): Badenia, Hesja, Meklemburgia-Schwerin, Meklemburgia-Strelitz, Oldenburg, Saksonia-Weimar-Eisenach;

Księstwa: Reuss linii starszej, Reuss linii młodszej, Schaumburg-Lippe, Schwarzburg-Rudolstadt, Schwarzburg-Sondershausen, Waldeck, Lippe-Detmold, Anhalt, Brunszwik, Saksonia-Meiningen, Saksonia-Coburg-Gotha, Saksonia-Altenburg, Saksonia-Lauenburg (do 1876 roku);

Wolne Miasta: Brema, Hamburg, Lubeka.

Do II Rzeszy należały także:

Alzacja-Lotaryngia jako terytorium Rzeszy;

Schutzgebiete (Protektoraty niemieckie):

w Azji: Tsingtau (Qingdao);

w Afryce: Niemiecka Afryka Wschodnia, Niemiecka Afryka Południowo-Zachodnia, Togoland, Kamerun Niemiecki, Neukamerun;

w Oceanii: Samoa Niemieckie, Nowa Gwinea Niemiecka.

W 1871 roku liczba ludności II Rzeszy wynosiła 41 058 792 i systematycznie wzrastała, by w 1910 osiągnąć 64 925 993. Tak dynamiczny wzrost liczby ludności stał się jedną z przyczyn wzrostu nastrojów ekspansywnych. Aby uzupełnić obraz konstrukcji Cesarstwa Niemieckiego, trzeba dodać, że trzy wolne miasta – Brema, Hamburg i Lubeka podlegały bezpośrednio cesarzowi. Miały status niezawisłych krajów związkowych i były pozostałością po wolnych miastach dawnej cesarskiej Rzeszy. Istniała również sprawa zdobytych w 1871 roku na Francuzach terenów Alzacji i części Lotaryngii z Metzem. Tych dwóch prowincji nie włączono w ramy żadnego dotychczasowego państwa Rzeszy. Uznano je za wspólne dla całego kraju i pozostawały pod bezpośrednią władzą cesarza i kanclerza, którzy reprezentowani byli przez specjalnego namiestnika. W późniejszym czasie kraje te otrzymały większą autonomię, nigdy jednak nie były równorzędne względem innych części składowych Cesarstwa. Od 1911 roku mogły jednak utrzymywać swoje przedstawicielstwo w Radzie Związku.

3 komentarze

  1. czeslav19

    drobna pomyłka, na samym końcu powinno byc ,,Nie zmieniało to faktu, że od 1871 roku”. Po za tym świetny artykuł, serdecznie pozdrawiam 🙂

  2. nie król Napoleon II tylko cesarz Napoleon III ale tak to swienty artykul. Pozdrawiam

  3. dziękuje bardzo za zwrócenie uwago. Pozdrawiam

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*