Wille miejskie Katowic | Recenzja

Katarzyna Łakomy, Wille miejskie Katowic

Katarzyna Łakomy, w oparciu o bezcenny dokument archiwalny – plan architektoniczny Katowic z roku 1855 – autorstwa miejskiego mierniczego górniczego – niejakiego Franke’go – dokonała wyjątkowej analizy zabudowy willowej miasta końca XIX wieku.

Katarzyna Łakomy jest pracownikiem naukowym Politechniki Krakowskiej. Jest autorką nie tylko wielu realizacji architektonicznych, ale i publikacji z zakresu projektowania i historii architektury. Wille miejskie Katowic zostały wyjątkowo starannie przygotowane do druku przez Wydawnictwo Muzeum Śląskiego w Katowicach. Na kartach albumu autorka omawia na przykładzie dziewiętnastu willi z przełomu XIX i XX wieku historyczne znaczenie budowli prywatnych.

Pierwotna „willowość” centrum Katowic jest świadectwem historii miasta, toteż autorka nie tylko opisuje status quo, ale również tropi historyczne przeobrażenia w tkance miejskiej, zwłaszcza tam, gdzie pierwotny krajobraz willowy był z wolna wypierany przez zabudowę wtórną – trzykondygnacyjne, wielkomiejskie kamienice.

Katowice, podobnie jak Bytom, Zabrze czy Gliwice – znajdowały się o stylistycznej orbicie Prus, stąd liczne inspiracje i nawiązania do architektury Berlina, Poczdamu, Wrocławia, Szczecina, Drezna. Od uzyskania w połowie XIX wieku praw miejskich dominanty stylistyczne rozkładały się w konwencjach: neogotyku, neoklasycyzmu poczdamskiego, berlińskiego Landhausstil i wreszcie tak charakterystycznego dla sztuki pruskiej – tak zwanego stylu neoromańskiego północy. Dziewiętnaście omówionych przez dr Łakomy zabytków architektury miejskiej pozwala świetnie zobrazować najważniejsze stylistyczne komponenty w urbanistycznej tkance miasta końca XIX wieku. Niewątpliwym atutem książki jest nakreślona szeroko panorama historyczno-kulturowa Katowic i głównych, reprezentatywnych dla miasta, rodów i poszczególnych ich reprezentantów: Paula Fladamscha, dra Richarda Holtzego, inżyniera Eduarda Nacksa, Salomona Hammera, rodziny Grűnfeldów, Goldsteinów, Friedricha Grundmanna, rodu von Kramsta i wielu innych…

Autorka ma nadto wyjątkowy dar narracji, toteż jej książkę czyta się z niekłamaną satysfakcją. Całość edytorsko wzbogacają fotografie – zarówno historyczne – ze zbiorów Biblioteki Śląskiej w Katowicach, jak i współczesne, wykonane często przez samą autorkę pracy.

 

Wydawnictwo Muzeum Śląskiego

Ocena recenzenta: 6/6

Maciej Dęboróg-Bylczyński

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*