Poznań przygotowuje się do wyjątkowego jubileuszu – Milenium Królestwa Polskiego, które przypada w 2025 roku. Wydarzenie upamiętni tysiąc lat od koronacji Bolesława Chrobrego i Mieszka II, które miały miejsce w 1025 roku i stanowiły kamień milowy w historii Polski. Organizatorzy podkreślają, że Poznań, jako miasto o fundamentalnym znaczeniu dla dziejów państwa polskiego, ma szczególne prawo do bycia gospodarzem tych wyjątkowych obchodów. Dowiedz się, jak będą wyglądać obchody milenium Królestwa Polskiego w Poznaniu i poznaj szczegóły programu uroczystości.
Wielka msza święta, uroczysty pochód ulicami miasta, koncert koronacyjny oraz bankiet – tak prezentuje się program jubileuszowych obchodów Milenium Królestwa Polskiego, które odbędą się 27 kwietnia 2025 roku w Poznaniu. Szczegóły wydarzenia przedstawiono podczas poniedziałkowej konferencji prasowej zorganizowanej przez społeczny komitet obchodów.
Rok 2025 upłynie pod znakiem tysiąclecia koronacji dwóch pierwszych królów Polski. W 1025 roku, w archikatedrze gnieźnieńskiej, na króla Polski koronowany został Bolesław I Chrobry. Historycy przyjmują, że uroczystość ta miała miejsce w Wielkanoc, która w tym roku przypadała 18 kwietnia. W tym samym roku, kilka miesięcy później, 25 grudnia, w tej samej katedrze koronowany został jego syn i następca – Mieszko II Lambert. Piotr Barełkowski, przewodniczący komitetu organizacyjnego, podkreślił wagę inicjatywy:
Naszym celem jest godne upamiętnienie Milenium Królestwa Polskiego w Poznaniu. Dotąd żadna instytucja państwowa ani samorządowa nie wyszła z propozycją uroczystości, które w sposób należyty oddałyby hołd temu wydarzeniu. My, poznaniacy, nie mogliśmy pozwolić, by tak doniosła rocznica przeszła bez echa.
Poznań – miasto o historycznym znaczeniu
Historia Poznania jako jednego z kluczowych ośrodków rodzącego się państwa polskiego rozpoczyna się w 966 roku, wraz z chrztem Mieszka I. Choć miejsce tego przełomowego wydarzenia nie jest jednoznacznie potwierdzone, Poznań jest jednym z miast, które najczęściej wskazuje się jako jego możliwą lokalizację.
Po połowie X wieku, a dokładniej w szóstej i siódmej dekadzie tego stulecia, Poznań przeszedł znaczącą przebudowę. Na Ostrowie Tumskim powstał wówczas potężny, dwuczłonowy gród, otoczony wałami, które od strony południowej mogły być częściowo otwarte.
Wraz z nim wzniesiono również pierwszy obiekt sakralny na tym terenie. Kolejna faza rozbudowy miała miejsce w ósmej i dziewiątej dekadzie X wieku, kiedy to północna część grodu została dodatkowo wzmocniona – dostawiono nowy wał i poszerzono już istniejące obwałowania, co zapewniało ich lepszą stabilizację.
Jednym z najważniejszych budynków sakralnych tego okresu było baptysterium, którego powstanie datuje się najwcześniej na szóstą dekadę X wieku, choć najbardziej prawdopodobnym okresem jego budowy jest siódma dekada.
Równocześnie, badania archeologiczne potwierdziły istnienie w Poznaniu monumentalnego palatium, czyli rezydencji władcy, będącego największym świeckim, murowanym budynkiem swoich czasów na ziemiach Polan. W pobliżu znajdowała się również rotunda, zwana kaplicą Dąbrówki. Współcześnie fundamenty tych dwóch budowli znajdują się pod Kościołem NMP.
W 968 roku do Polski przybył Jordan, pierwszy biskup misyjny. Wszedł on w skład orszaku Dobrawy, który przybył na dwór Mieszka I. Formalnie jako biskup misyjny nie miał jednej wyznaczonej stolicy, jednak musiał posiadać swoją siedzibę i katedrę.
Zarówno odkrycia archeologiczne, jak i przekazy Thietmara, wskazują, że funkcję tę pełnił Poznań, a jego głównym kościołem była katedra św. Piotra na Ostrowie Tumskim. Pozycja poznańskiego biskupstwa była tak znacząca, że przez pewien czas zachowało ono niezależność, nawet po ustanowieniu w 1000 roku metropolii w Gnieźnie.
Niepodważalnym dowodem znaczenia Poznania w tamtych czasach jest fakt, że to właśnie tu spoczęli pierwsi władcy Polski. W katedrze poznańskiej pochowano Mieszka I, a później także jego syna, Bolesława Chrobrego. Również Mieszko II, po swojej śmierci w 1034 roku, został złożony w tej samej świątyni. Ostatnim władcą pochowanym w katedrze był Przemysł II, który zginął w 1296 roku.
Poznań był również miejscem spotkania orszaku Ottona III, zmierzającego do grobu św. Wojciecha, z dworem Bolesława Chrobrego. To właśnie tutaj cesarz i książę polski pożegnali się przed dalszą podróżą. Niestety, dobre relacje z Cesarstwem Niemieckim zakończyły się wraz ze śmiercią Ottona.
W 1005 roku Poznań stanął w obliczu poważnego zagrożenia – miasto zostało oblężone przez wojska króla niemieckiego Henryka II. Gród obronił się, a wydarzenie to zostało po raz pierwszy odnotowane w źródłach pisanych – w kronice Thietmara pojawiła się pierwsza historyczna wzmianka o Poznaniu jako grodzie.
Okres świetności miasta trwał do śmierci Mieszka II w 1034 roku, po której nastąpił czas kryzysu i destabilizacji, wstrzymując dalszy rozwój tego ważnego ośrodka politycznego i kościelnego.
W trakcie konferencji zwrócono uwagę na historyczne znaczenie Poznania w dziejach państwowości polskiej. To właśnie tu, w Poznaniu, znajdują się groby Mieszka I i Bolesława Chrobrego. Miasto to, wraz z jego tożsamością i tradycjami, jest integralną częścią historii Polski, którą pragniemy opowiedzieć podczas jubileuszowych obchodów – zaznaczył Barełkowski.
Podczas konferencji głos zabrał również prof. Stanisław Mikołajczak, który zwrócił uwagę na doniosłość koronacji Bolesława Chrobrego: Było to drugie najważniejsze wydarzenie w dziejach Polski, zaraz po chrzcie w 966 roku. Wskazał również na kluczowe znaczenie aktu koronacji dla pozycji naszego kraju w Europie:
Dzięki koronacji Polska zyskała nowy status. W tamtych czasach król, jako pomazaniec Boży, posiadał szczególny autorytet, co dawało władzy wymiar sakralny i zapewniało legitymizację na arenie międzynarodowej.
Zdaniem profesora koronacja miała kluczowe znaczenie dla przetrwania i kształtowania się narodu polskiego: Bez niej Polska mogłaby ulec rozpadowi między Cesarstwem Niemieckim a Rusią Kijowską. To świadomość, że nasz kraj był królestwem, pozwoliła przetrwać podziały i rozbicie dzielnicowe. Znaczenia tej koronacji nie sposób przecenić.
Obchody milenium Królestwa Polskiego w Poznaniu: program uroczystości
Obchody rozpocznie 27 kwietnia uroczysta msza święta w Farze Poznańskiej. Następnie ulicami miasta przejdzie imponujący korowód, w którym uczestniczyć będą rekonstruktorzy odtwarzający wojska średniowieczne, konnica z okresu II Rzeczypospolitej oraz orkiestra dęta. Marsz zakończy się na placu Mickiewicza, gdzie odbędzie się inscenizacja koronacji Bolesława Chrobrego, połączona ze wspólnym śpiewem pieśni patriotycznych.
Kulminacją obchodów będzie koncert jubileuszowy w Auli UAM, podczas którego wystąpi orkiestra pod batutą Marcina Sompolińskiego. Wydarzenie zakończy uroczysty bankiet.
Piotr Barełkowski podkreślił, że obchody mają charakter apolityczny i integrują historyków, regionalistów, przedsiębiorców oraz pasjonatów historii Polski. To niezwykle ważny moment dla Poznania i całego kraju. Naszym celem jest uczczenie tej rocznicy w sposób godny i podniosły. Pragniemy, by 27 kwietnia oczy całej Polski zwróciły się ku Poznaniowi – miejscu, w którym narodziła się polska państwowość.
Koszt organizacji wydarzenia oszacowano na 200 000 zł. By pokryć wydatki, uruchomiono zbiórkę publiczną. Organizatorzy liczą na hojność mieszkańców oraz wsparcie lokalnych przedsiębiorców. Dodatkowe środki mają pochodzić ze sprzedaży biletów-cegiełek na koncert koronacyjny.
Dodatkowo w marcu odbędzie się międzynarodowa konferencja naukowa organizowana przez Urząd Miasta Poznania i Wydział Archeologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza pt. „Król Bolesław Chrobry i jego czasy. Poznań – Piastowie – Europa”.
Poznańskie Centrum Dziedzictwa oraz Rezerwat Archeologiczny Genius Loci planują wydarzenia edukacyjne i wystawy związane z obchodami. Jednym z kluczowych projektów jest „Królewska Wyspa”, a w przestrzeni miasta pojawi się specjalna wystawa tematyczna.
Jubileusz uświetni również projekt Teatru Muzycznego w Poznaniu, który przygotowuje premierowe wykonanie utworu „1025″ Aleksandra Dębicza. To 40-minutowa kompozycja na solistów oraz sinfoniettę, której prawykonanie odbędzie się 29 czerwca 2025 roku w Archikatedrze Poznańskiej.
Dodatkowe wydarzenia obejmą widowisko plenerowe na Ostrowie Tumskim oraz festyn na osiedlu Bolesława Chrobrego, współorganizowany przez mieszkańców w ramach Poznańskiego Budżetu Obywatelskiego.
Obchody jubileuszowe obejmą także wydarzenia sportowe – w kwietniowym 17. PKO Poznań Półmaratonie pojawią się akcenty związane z pierwszym królem Polski.
Również szkoły noszące imię Bolesława Chrobrego włączą się w obchody poprzez specjalne inicjatywy edukacyjne, a poznańscy przewodnicy miejscy zaplanowali tematyczne spacery historyczne.
Samorząd województwa wielkopolskiego wspiera również uroczystości odbywające się w Gnieźnie, gdzie zaplanowano m.in. żużlowy turniej o Koronę Chrobrego oraz widowisko historyczne u stóp gnieźnieńskiej katedry w sierpniu.
Marszałek województwa wielkopolskiego Marek Woźniak został członkiem komitetu honorowego obchodów, a samorząd regionu przeznaczył środki na wsparcie wydarzeń rocznicowych w Gnieźnie.
Rok 2025 to także 1000. rocznica śmierci Bolesława Chrobrego, którego pochówek odbył się w Poznaniu i dziś jednoznacznie kojarzy się ze Złotą Kaplicą w katedrze. Rada Miasta Poznania przyjęła stanowisko ustanawiające rok 2025 Rokiem 1000-lecia koronacji pierwszych królów Polski, co dodatkowo podkreśla historyczne znaczenie obchodów w tym mieście.
Czy to godne obchody milenium Królestwa Polskiego w stolicy Wielkopolski?
Fot. Ostrów Tumski w Poznaniu
Aktualizacja: 11.02.2025.
