Z drugiej jednak strony zahamował awans arystokracji prowincjonalnej poprzez ograniczenie nadawania obywatelstwa rzymskiego. Warto też wspomnieć, że August po stworzeniu zawodowej armii, zwiększył liczbę żołnierzy ze zromanizowanych prowincji. W armii ważną rolę odgrywały auxilia, czyli oddziały pomocnicze rekrutowane głównie w prowincjach cesarskich. Oddziały tego typu stanowiły jedyną załogę wojskową w prowincjach zarządzanych przez ekwitów.
Nad pięknym modrym Dunajem
Jedną z pierwszych zdobyczy rzymskich w I w n.e. stanowiła Mezja nad Dunajem, której podbój zakończył się utworzeniem prowincji w 6 roku n.e. Przez nią wpływy rzymskie dosięgły królestwa Bosporańskiego oraz Tracji, które stały się państwami zależnymi. Dla osiągnięcia bezpiecznej granicy na Dunaju cesarz skierował ekspansję wzdłuż środkowego jego biegu oraz postanowił podporządkować sobie plemiona iliryjskie. Nowo zdobyta Dalmacja wraz z podbitą w latach 12-10 p.n.e. Panonią utworzyły prowincję cesarską Ilirię. Także nad Renem prowadzono intensywne działania wojenne. Druzus w 12 roku p.n.e. wkroczył do Germanii przez Ren. Trzy lata później udało mu się przekroczyć linię Łaby. Po śmierci Druzusa dowództwo w Germanii przejął Tyberiusz. Oficjalnie między Renem a Łabą utworzono prowincję Germanię. Jednakże w jej sąsiedztwie powstało państwo plemienia Markomanów, założone przez wykształconego w Rzymie Maroboduusa. Stanowiło ono realne zagrożenie dla rzymskiego panowania na tym obszarze. Dlatego też w 6 roku n.e. podjęto działania mające na celu pokonanie Maroboduusa. Do walki z nim ściągnięto legiony z, jak się wydawało, bezpiecznej Germanii. Wtedy, z powodu ucisku, ludy panońskie i dalmackie zorganizowały wielkie powstanie, wskutek czego zaniechano wyprawy przeciw Markomanom. Bunt stłumiono po trzech latach, a Dalmacja i Panonia zostały rozdzielone. W Germanii pozostał namiestnik P. K. Warrus, którego zadaniem była organizacja administracyjna prowincji. W niedługim czasie podbite niedawno plemiona na czele z wodzem Cherusków – Arminiuszem, wykorzystały sytuację i wciągnąwszy namiestnika w zasadzkę w Lesie Teutoburskim w 9 roku n.e. całkowicie wyrżnęły trzy legiony.
Po tym podwójnym wstrząsie August postanowił utrzymać granicę na Renie i Dunaju, co też doradzał swemu następcy. Do zaleceń pierwszego princepsa stosowali się cesarze I w n.e. Po klęsce 9 roku n.e. z prowincji galijskich wydzielono Germanię Niższą i Wyższą, podległe namiestnikowi Galii Belgijskiej. Według Colina Wellsa przyczyną klęski 9 roku było to, że prowincja nie była przygotowana na ustanowienie regularnej administracji. Twierdził też, że Oktawian nie zatrzymałby się na Łabie, lecz parłby dalej. To jednak prędzej czy później ukazałoby, że potęga Rzymu jest jednak ograniczona. Odmienny pogląd wyraził profesor Wolski, według niego oparcie granic o Ren i Dunaj miało być głównym celem polityki Augusta.
Oktawian August i jego opus vitae
Według prof. Jaczynowskiej podział cesarstwa na prowincje pod koniec życia Augusta miał się następująco: Senat zarządzał dwiema prowincjami prokonsularnymi (Azją i Afryką) oraz ośmioma propretorskimi (Achaja, Hiszpania Betycka, Bitynia, Kreta-Kyrene, Cypr, Galia Narbońska, Macedonia i Sycylia). Do prowincji cesarskich należały: Hiszpania Tarrakońska, Panonia, Dalmacja, Mezja, Syria (zarządzane przez byłych konsulów) oraz Luzytania, Galia Akwitańska, Galia Lugduńska, Galia Belgijska (łącznie z zarządem Germaniami), Galacja oraz Pamfilia (pod zarządem byłych pretorów). Obraz uzupełnia ekwicka prefektura Egiptu oraz pięć prowincji pod zarządem namiestników ekwickich: Alpy Morskie, Recja, Sardynia-Korsyka, Judea (od obalenia Archelaosa w 6 roku n.e.) oraz niebędące oficjalnie prowincją Noricum.
Co w rodzinie, to nie zginie … A może nie do końca
W 14 roku władzę objął pasierb Oktawiana, Tyberiusz. Prof. Jaczynowska uważała, ze jego celem było pomszczenie klęski w Lesie Teutoburskim. Po przywróceniu spokoju w legionach germańskich i panońskich Germanik (bratanek cesarza) w latach 14-16 n.e. prowadził kampanie odwetowe. Tyberiusz chciał jedynie skłócić Arminiusza i Maroboduusa. Germanik natomiast marzył o pokonaniu Germanów. Ze zmiennym skutkiem prowadził walki, pochował poległych w Lesie Teutoburskim, a w 16 roku przekroczył Wezerę i pokonał Arminiusza. Następnego roku Germanik został odwołany, gdyż przekazano mu misję uporządkowania spraw na Wschodzie, gdzie ponownie osadził rzymskiego kandydata w Armenii. Tyberiusz kontynuował wschodnią politykę poprzednika, dlatego do cesarstwa wcielono Kapadocję i Kommagenę. Germanik umarł nagle w 19 roku. Za swoich rządów Tyberiusz musiał zmierzyć się też z groźnymi powstaniami w Numidii i Afryce między 17 a 24 rokiem oraz, w tym samym czasie, w Galii.
Po Tyberiuszu tron objął syn Germanika, Kaligula. Snuł wspaniałe plany podboju Germanii i Brytanii, jednak na tym poprzestał. Został zamordowany, a cesarzem obwołano Klaudiusza.
