Sierpień 2025 w Muzeum Historii Polski: pełnia lata z historią w tle

Sierpień 2025 w Muzeum Historii Polski zapowiada się jako miesiąc intensywnych spotkań z przeszłością – pełen inspirujących wystaw, wyjątkowych spacerów edukacyjnych, letniego kina na świeżym powietrzu i wartościowych warsztatów. Dla wszystkich zainteresowanych historią – zarówno pasjonatów, jak i tych, którzy dopiero zaczynają swoją przygodę – Muzeum Historii Polski przygotowało bogaty program, który uczyni lato jeszcze bardziej znaczącym i angażującym.

W nadchodzącym miesiącu, na warszawskiej Cytadeli, zwiedzający będą mogli zobaczyć dwie wyjątkowe ekspozycje: „Rzeczpospolita powstańcza. Insurekcja kościuszkowska i jej tradycje” oraz „Strajk. Solidarność. Popiełuszko”. Oprócz wystaw, w ofercie znajdą się również:

• spacery historyczne i przyrodnicze,
• warsztaty artystyczne dla dzieci i dorosłych,
• spotkania literackie i kluby dyskusyjne,
• plenerowe seanse filmowe w ramach Kina Letniego na Cytadeli.

To doskonała okazja, by połączyć wakacyjny wypoczynek z edukacją i refleksją nad najważniejszymi momentami z dziejów Polski.

Wystawa „Rzeczpospolita powstańcza” – duch wolności w nowoczesnym wydaniu

Wystawa czasowa „Rzeczpospolita powstańcza. Insurekcja kościuszkowska i jej tradycje”, dostępna na poziomie 0 Muzeum Historii Polski, zaprezentuje zwiedzającym kontekst i dziedzictwo insurekcji kościuszkowskiej, czyli ogólnonarodowego zrywu zbrojnego z 1794 roku.

Ekspozycja ma ukazywać, jak ten dramatyczny moment stał się symbolem przejścia od upadającej Rzeczypospolitej szlacheckiej ku epoce walki o niepodległość. Zwiedzający dowiedzą się, jak doszło do zjednoczenia różnych warstw społecznych – szlachty, mieszczan i chłopów – wokół wspólnej idei wolności. Wystawa ma również pokazać, że to wydarzenie nie było jedynie militarnym epizodem, ale początkiem długotrwałej tradycji patriotycznej i obywatelskiej, która miała swoje kontynuacje przez cały XIX i XX wiek.

Narrację wystawy wzbogacają:

• dokumenty źródłowe,
• obiekty ikonograficzne,
• elementy multimedialne,
• cytaty i świadectwa epoki.

Centralną postacią pozostaje Tadeusz Kościuszko, który – jako Naczelnik powstania – zapisał się w pamięci jako wzór odwagi i republikańskiego ducha. Zwiedzający będą mogli przeczytać jego słynną przysięgę, rozpoczynającą ekspozycję: Ja, Tadeusz Kościuszko, przysięgam w obliczu Boga całemu narodowi polskiemu, iż będę używał danej mi władzy tylko dla dobra narodu, dla obrony jego niepodległości i całości granic.

Wystawa „Strajk. Solidarność. Popiełuszko” – świadectwo oporu i wspólnoty

Drugą z głównych ekspozycji, prezentowaną w ramach sierpniowego programu Muzeum Historii Polski, będzie wystawa „Strajk. Solidarność. Popiełuszko”. Jej celem jest upamiętnienie lata 1980 roku, kiedy to przez kraj przetoczyła się fala robotniczych protestów, dając początek ruchowi „Solidarność”.

Ekspozycja koncentruje się na wydarzeniach z Huty Warszawa – jednym z kluczowych miejsc dla rodzącego się zjednoczenia środowisk opozycyjnych i pracowniczych. Poprzez unikalne fotografie, osobiste zapiski, archiwalne materiały filmowe oraz autentyczne przedmioty z epoki, wystawa ukaże atmosferę oporu i solidarności tamtych dni.

Szczególne miejsce zajmuje postać księdza Jerzego Popiełuszki – kapelana „Solidarności”, którego działalność duszpasterska i społeczna stała się symbolem duchowego oporu wobec systemu. Zwiedzający zobaczą m.in. fragment jego notatki: Prawda jest niezmienna. Nie zmienia się przez to, że ją ktoś nieustannie atakuje. Kłamstwo istnieje tylko wtedy, gdy ktoś w nie wierzy.

Wystawa będzie dostępna w holu głównym Muzeum, a wstęp pozostaje bezpłatny – zgodnie z ideą otwartości i upowszechniania wiedzy historycznej wśród szerokiego grona odbiorców.

Letnie kino na Cytadeli – historia na wielkim ekranie pod gołym niebem

W każdy sierpniowy wieczór – w soboty o godz. 21:00 – program urozmaicą bezpłatne plenerowe pokazy filmowe w ramach kolejnej edycji Kina Letniego na Cytadeli. Projekcje odbędą się w malowniczym otoczeniu Parku Edukacyjnego Muzeum, tworząc niepowtarzalną atmosferę letniego kina pod gwiazdami.

Program został podzielony na dwa bloki tematyczne:

• „Wakacyjne kadry” – prezentujące kino nostalgiczne, lekkie, poruszające emocje związane z latem i młodością,
• „Na fali historii” – skupione na tematyce niepodległościowej, wojennej i społecznej, która rezonuje z misją edukacyjną muzeum.

W repertuarze znajdą się m.in.:

• Szwadron (reż. Juliusz Machulski, 1993) – dramat o powstaniu styczniowym,
• Ambassada (Machulski, 2013) – zabawna, a jednocześnie refleksyjna opowieść z motywem alternatywnej historii,
• Jutro idziemy do kina (reż. Janusz Morgenstern, 2007) – historia o młodzieży dorastającej w cieniu nadchodzącej wojny,
• Orlęta. Grodno ’39 (reż. Bartosz Paduch, 2022) – film o najmłodszych obrońcach Grodna podczas sowieckiej agresji,
• Rzeczpospolita babska (reż. Maria Kaniewska, 1969) – komedia o kobietach-żołnierkach w realiach II wojny światowej.

Wydarzenie realizowane będzie we współpracy z instytucjami mającymi siedzibę na Cytadeli: Muzeum Wojska Polskiego, Muzeum Katyńskim oraz Muzeum X Pawilonu. Wszystkie bramy Cytadeli – Żoliborska, Bielańska, Nowomiejska i Straceń – pozostaną otwarte dla uczestników pokazów.

Spacery, edukacja i odkrywanie przeszłości – aktywny sierpień w Muzeum Historii Polski

Dla tych, którzy pragną doświadczać historii w ruchu i zmysłami, sierpień 2025 w Muzeum Historii Polski przyniesie bogaty program spacerów tematycznych. Odbędą się one zarówno na terenie Cytadeli, jak i w okolicznych dzielnicach.

9 sierpnia, w ramach cyklu Wydarzenia dostępne, zaplanowano spacer botaniczno-sensoryczny „Tajemnice Cytadeli”. Uczestnicy będą mogli nie tylko poznać historię miejsca, ale też dotknąć, powąchać i usłyszeć jego naturę – spacer poprowadzony zostanie w sposób przyjazny dla osób z ograniczeniami w poruszaniu się.

Kolejne propozycje to:

• 10 sierpnia – spacer historyczno-przyrodniczy dla młodzieży i dorosłych,
• 24 sierpnia – wersja rodzinna, dla dzieci w wieku 6–12 lat.

Dodatkowym wydarzeniem będzie spacer „Zielonym pasem do Cytadeli” (23 sierpnia), którego trasa przebiegać będzie przez pełen zieleni i historii Żoliborz. To połączenie przyrody i dziejów w jednej, pełnej znaczeń wędrówce.

Gwardia Piesza, wolontariusze i ukryte historie Cytadeli

W ramach wakacyjnego programu Muzeum Historii Polski pozwoli również na zgłębianie mniej znanych aspektów wojskowych i społecznych dziejów Warszawy.

20 sierpnia odbędzie się spacer szlakiem Gwardii Pieszej Koronnej – elitarnej jednostki strzegącej stołecznej władzy w czasach Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Trasa prowadzić będzie od Placu Zamkowego aż po teren Cytadeli, pokazując nie tylko ścieżki wojskowej historii, ale i przemiany przestrzeni miejskiej.

Z kolei 22 sierpnia muzeum zaprosi na nietypowy spacer z wolontariuszem-przewodnikiem, podczas którego uczestnicy poznają mniej oczywiste fakty, takie jak historia Faworów – dawnych ogrodów i miejsc rekreacji wojskowej. Wolontariusze, posiadający często osobiste związki z tym miejscem, nadadzą spacerowi wyjątkowego, autentycznego charakteru.

Twórczość, refleksja i wspólne czytanie – wartościowe zakończenie lata

W drugiej połowie sierpnia program zostanie wzbogacony o wydarzenia warsztatowe oraz spotkania dyskusyjne, które pobudzają wyobraźnię, kreatywność i pamięć zbiorową.

24 sierpnia w sali edukacyjnej na poziomie 0 odbędą się warsztaty sitodruku, skierowane do młodzieży (od 12 lat) oraz dorosłych. Inspiracją dla zajęć będą grafiki, hasła i rysunki satyryczne z epoki Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, powielane w ramach opozycyjnej działalności podziemnej. Uczestnicy przygotują własne kompozycje i naniosą je na bawełniane torby – tworząc trwałe i symboliczne pamiątki.

Cztery dni później, 28 sierpnia, w Bibliotece Muzeum odbędzie się kolejne spotkanie Klubu Zaczytani w historii, zatytułowane Czwartki dla seniora. Tym razem tematem rozmowy będzie książka Błażeja Brzostka „Kawałek świata. Historia Warszawy od początku”. Publikacja ta – wyróżniona przez środowisko historyczne i muzealne – opowiada dzieje stolicy poprzez pięćdziesiąt wybranych przedmiotów ze zbiorów Muzeum Warszawy. Spotkanie zachęci uczestników do podzielenia się osobistymi historiami związanymi z miastem. Dla gości przewidziano rabat w muzealnym bistro.

Wartościowe zakończenie sierpnia – duchowe dziedzictwo i osobista historia

Na zakończenie programu sierpień 2025 w Muzeum Historii Polski zaplanowano dwa wydarzenia o charakterze refleksyjnym i społecznym.

30 sierpnia odbędzie się spacer tematyczny „Śladami ks. Jerzego Popiełuszki”, który poprowadzi uczestników przez Żoliborz, czyli dzielnicę szczególnie związaną z działalnością duszpasterską legendarnego kapelana „Solidarności”. Spacer zakończy się w Muzeum Księdza Jerzego Popiełuszki, gdzie będzie można indywidualnie zwiedzić ekspozycję.

Dzień później, 31 sierpnia, zaplanowano oprowadzanie kuratorskie po wystawie „Strajk. Solidarność. Popiełuszko”. Uczestnicy będą mogli porozmawiać z twórcami ekspozycji i poznać szczegóły jej powstawania – od koncepcji edukacyjnej po wybór oryginalnych eksponatów.

„My, historia” – Ty też możesz współtworzyć muzealną narrację!

Do 31 sierpnia 2025 roku potrwa również nabór do projektu „MY, historia” – inicjatywy, w której Muzeum Historii Polski zaprasza obywateli do współtworzenia wystawy stałej. Ideą projektu jest gromadzenie osobistych świadectw dotyczących przemian po 1989 roku – zarówno tych politycznych, jak i społecznych, kulturowych, a nawet rodzinnych.

Zgłoszenia można składać online, a ich elementy pojawią się w przestrzeni wystawy w specjalnej strefie zatytułowanej „Historia niezakończona”. To miejsce, które skłania do refleksji nad współczesnością jako częścią nieustannie piszącej się historii.

Mediateka i wydarzenia online – historia w Twoim zasięgu

Na miłośników historii cyfrowej czeka Mediateka Muzeum Historii Polski – platforma online dostępna pod adresem mediateka.muzhp.pl.

Znajdziesz tam m.in.:

• archiwalne wystawy i filmy dokumentalne,
• cykl „Rzecz historyczna”,
• podcasty i zapisy debat,
• świadectwa historii mówionej,
• projekt dedykowany Janowi Karskiemu.

Materiały są dostępne z transkrypcjami i stanowią świetne uzupełnienie wiedzy dla nauczycieli, uczniów oraz wszystkich pasjonatów przeszłości.

Sierpień 2025 w Muzeum Historii Polski – praktyczne informacje i zaproszenie na wrzesień

Muzeum czynne będzie w sierpniu od środy do piątku w godz. 10:00–18:00, a w soboty i niedziele do 19:00. Taras widokowy otwarty będzie w zależności od pogody. Warto także odwiedzić Sklep Muzealny, Bibliotekę (czynna śr.–sob., 10:00–17:00) oraz Bistro z ofertą lunchową i kawową.

Dla indywidualnych spacerowiczów przygotowano aplikację Wzory Historii, która umożliwia samodzielne odkrywanie otoczenia muzeum.

Program na sierpień 2025 w Muzeum Historii Polski został stworzony z myślą o wszystkich, którzy chcą doświadczyć historii w sposób osobisty, angażujący i nowoczesny. Wystawy, warsztaty, filmy, spacery i dyskusje pokazują, że przeszłość nie musi być martwą literą – może być przestrzenią dialogu, wspólnoty i działania.

Już dziś warto zaplanować udział również w wydarzeniach, które odbędą się we wrześniu 2025 w Muzeum Historii Polski – nadchodzą nowe wystawy, spacery edukacyjne, debaty i premiery publikacji.