Sowiety ꘡ Recenzja

P. Wieczorkiewicz, Sowiety. Historia ZSRS

Jednym ze skutków wojny na Ukrainie jest zwiększenie zainteresowania historią ziem leżących za wschodnią granicą Polski. Przez większość zeszłego wieku obszar ten był kontrolowany i zdominowany przez „Imperium Zła”. Czy książka Sowiety dobrze przedstawia losy narodów zamieszkujących „Ojczyznę Światowego Proletariatu”?

Odpowiedź jest prosta: TAK. Praca prof. Pawła Wieczorkiewicza ma formę eseju historycznego. Dzięki czemu czytelnik ma szansę zapoznać się w sposób przekrojowy z bogatymi dziejami państwa sowieckiego. Autor porusza wszystkie sfery – od polityki międzynarodowej, przez rozgrywki w sercu RKP(b)/WKP(b)/KPZR, po świat kultury. Przystępny język sprawia, że książka może być „lekturą do poduszki”. Sowietów czyta się po prostu przyjemnie.

Dodatkowo renoma autora zapewnia wiarygodność przekazywanych informacji. Prof. Paweł Wieczorkiewicz jest jednym z najwybitniejszych polskich historyków przełomu XX i XXI wieku. Oczywiście, osoby specjalizujące się w historii ZSRS mogą znaleźć w treści pewne uchybienia. Przykładowo błędnie podano narodowość jednego z komunistycznych działaczy Jana Rudzutki, który był Łotyszem, a nie Litwinem. W pracy zastosowano też błędny zapis jednostek wojskowych. Bez użycia kropki po numerze formacji, np. „1 Front Białoruski”. Jednakże są to drobne mankamenty, które zauważą specjaliści i pasjonaci. Całość zasługuje na wysoką ocenę pod względem strony merytorycznej. Należy przy tym pamiętać, że w treści jest zawarte subiektywne spojrzenie autora na wydarzenia z dziejów Związku Sowieckiego. Dodatkową wartość pracy stanowią aneksy, np.: biogramy ważniejszych postaci oraz zestawienia członków centralnych władz ZSRS.

Ciekawe są losy wydania książki.

Pierwotny tekst Sowietów był rękopisem autorskim. Spadkobiercy przekazali go Wydawnictwu LTW, już po śmierci prof. Pawła Wieczorkiewicza. Rękopis powstał na potrzeby wznowienia pracy Ludwika Bazylowa Historia Rosji. Wydawnictwo uzupełniło go o konieczne elementy maszynopisu i wydało w 2020 roku. W tym względzie szkoda, że do redakcji nie zaproszono żadnego sowietologa. Mógłby on skorygować pewne kwestie merytoryczne lub dodać fachowe komentarze do niektórych stwierdzeń/uproszczeń autora. Poruszając kwestię błędów edytorskich, należy wspomnieć o gdzieniegdzie pojawiających się literówkach. Jednak potknięcia te mieszczą się w graniach minimum. Każdy kto mierzył się z trudem wydania dłuższego tekstu wie, że takich uchybień nie uda się uniknąć. Szkoda, że wydawcy nie zdecydowali się na dodanie do książki jakichkolwiek map lub ilustracji. Jednak nie przekreśla to efektu końcowego.

Przygotowując recenzję spotkałem się z pewną grupą opinii o książce, którą dobrze reprezentuje poniższy cytat: „Jest to książka moim zdaniem zbyt ogólnikowa, która dla osób mających już wiedzę na temat ZSRR nie niesie żadnych odkrywczych informacji. Jeśli już po nią sięgnąć, to na początku swojej przygody z tym zagadnieniem”[1]. Wydaje mi się, że osoby wygłaszające takie komentarze, nie do końca wiedziały jaką książkę biorą do ręki. Trudno sobie wyobrazić pracę, która ma opisać całe dzieje ZSRS i zaskoczyć „odkrywczymi informacjami”. Pozycja spełniająca te dwa warunki musiałaby objętościowo dorównywać (lub przewyższać!) wielotomowe wydania dzieł Stalina (sic!). Jeśli ktoś szuka bardziej specjalistycznej pozycji, to polecam sięgnąć na przykład po Łańcuch śmierci. Czystka w Armii Czerwonej 1937 – 1939 (też autorstwa Pawła Wieczorkiewicza)[2].

Historia ZSRR

Sowiety to synteza. Dobra synteza dziejów ZSRS. Polecam ją osobom, które dopiero wdrażają się w tematykę Związku Sowieckiego, jak i tym, którzy pragną odświeżyć podstawy wiedzy z tego zakresu.

Wydawnictwo: Wydawnictwo LTW

Ocena recenzenta: 5/6

Błażej Jankowski


[1] https://lubimyczytac.pl/ksiazka/4808960/sowiety-historia-zsrs (dostęp 16.09.2022 r.).

[2] Zwłaszcza polecam najnowsze wydanie, którego konsultację naukową wykonał prof. Jakub Wojtkowiak.

Leave a Comment

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

*