Święte miejsca
Źródła pisane dostarczają nam także informacji o innych rodzajach miejsc świętych. Z nich dowiadujemy się o świętych górach, wzgórzach czy źródełkach. W tych tekstach znajdziemy także wzmianki o świętych gajach i o oddawaniu czci drzewom .
Często te informacje to jedyne zachowane do dziś ślady tego typu obrzędowości. Niekiedy pomocnym narzędziem w odszukiwaniu słowiańskich miejsc kultu może być także toponomastyka. Odnajdywane w dzisiejszej kulturze nazw takich jak „Gaik” jest świadectwem istnienia tzw. świętych gajów. Przykładem zachowania się tego typu tradycji jest grodzisko z Radzikowa nazywane „Gaikiem”. Widoczne do dzisiaj ślady miejsc kultowych przypominają o czasach przed wejściem Polski w krąg kultury chrześcijańskiej. Przypominają o tym, w co wierzyli i kim byli nasi przodkowie oraz uchylają rąbka tajemnicy opowiadając o ich bogatej tradycji.
Jadwiga Olbrot
Bibliografia:
M. Dulinicz, L. Łoźny 1987, Ewald Schuldt. Gross Raden. Ein slawischer tempelort des 9./10. jahrhunderts in Mecklenburg [w:] Schrifen zut Ur- und Frühgeschichte, 39 Berlin 1985 [w:] Archeologia Polski, t. 32, z. 1, s. 426-435
A. Kuczkowski 2008, Ośrodek kultu pogańskiego w krajobrazie Słowiańszczyzny Zachodniej wczesnego średniowiecza [w:] Slavia Antiqua, t. 49, s. 99-119
Moździoch S. 2000, Archeologiczne ślady kultu pogańskiego na śląsku wczesnośredniowiecznym [w:] Człowiek, sacrum, środowisko, miejsca kultu we wczesnym średniowieczu, s. 155-194
Muzolf B. 2002, Badania archeologiczna na terenie odkrywki “Szczerców” Kopalni Węgla Brunatnego “Bełchatów” S.A., t. 2, s. 401-425
Pyrgała J. 1976,Grodziska Mazowsza i Podlasia, s. 116-117
Rosik S. 2000, Interpretacja chrześcijańska religii pogańskich Słowian w świetle kronik niemieckich XI-XII wieku
Schuldt E. 1985, Gross Raden. Ein slawischer Tempelort des 9./10. Jahrhunderts in Mecklenburg, s. 35-49
A. Kuczkowski (2008, s. 104) wskazuje na szczególne, sakralne wartościowanie kierunku południowego oraz wschodniego. Potwierdzeniem tej tezy są przykłady z Arkony, gdzie budynek stał we wschodniej części oraz Ralswieku i Feldbergu, które położone były w południowo-wschodniej części.
