Tego dnia 1506 roku urodził się Ludwik II Jagiellończyk – król Czech i Węgier
Ludwik II Jagiellończyk był synem króla Czech i Węgier – Władysława II Jagiellończyka i jego trzeciej żony – Anny de Foix Candale. Przyszły król przyszedł na świat jako wcześniak, a życie uratowały mu… świńskie wnętrzności! Mimo że medycyna była na o wiele niższym poziomie, niż obecnie, stworzono z tych wnętrzności rodzaj inkubatora. Dzięki tym zabiegom chłopiec przeżył. Jego matka nie miała tyle szczęścia. Królowa Anna de Foix Candale zmarła 26 lipca 1506 pogrążając męża w ogromnym smutku i żałobie. Już nigdy nie był taki jak przed jej śmiercią!
Córeczka tatusia
Ludwik II Jagiellończyk od dziecka był szykowany na następcę węgierskiego i czeskiego tronu. Królewicz miał jednak starszą o 3 lata siostrę – Annę Jagiellonkę. Królewna wiedziała, że jej brat będzie kiedyś królem. Mimo to wymuszała na swoim ojcu – Władysławie II Jagiellończyku, aby pozwalał jej przymierzyć królewską koronę. Władysław ulegał córce i wkładał jej koronę na głowę.
Układ wiedeński
Kluczowe znaczenie w życiu przyszłego króla Czech i Węgier – Ludwika II Jagiellończyka miał układ wiedeński, który został zawarty w 1515 roku między jego stryjem – królem Polski Zygmuntem Starym i ojcem – królem Czech i Węgier Władysławem II Jagiellończykiem a cesarzem Maksymilianem I Habsburgiem.
W 1515 roku król Władysław II Jagiellończyk był już schorowanym człowiekiem, dlatego cesarz Maksymilian I Habsburg adoptował bratanka Zygmunta Starego. Na zjeździe w Wiedniu ustalono ponadto, że wnuki cesarza Maksymiliana I Habsburga: Ferdynand I Habsburg i Maria Habsburżanka poślubią potomków króla Władysława II Jagiellończyka.
Tak oto, Ludwik II Jagiellończyk poślubił wnuczkę cesarza Maksymiliana – Marię Habsburżankę, a siostra przyszłego króla Czech i Węgier – Anna Jagiellonka wyszła za Ferdynanda I Habsburga. Oprócz tego, Habsburgowie gwarantowali, że nie będą się mieszać do konfliktu polsko-krzyżackiego.
Zygmunt Stary – opiekun Ludwika II Jagiellończyka i niedoszły cesarz
W 1519 roku roku zmarł cesarz Maksymilian I Habsburg. Oznaczało to, że jego podopieczny – Ludwik II Jagiellończyk, który miał wówczas 13 lat, został sierotą. Przypomnijmy, że krótko po jego porodzie zmarła jego matka – Anna de Foix Candale, a w 1516 roku zmarł także ojciec króla – Władysław II Jagiellończyk. Teraz stracił również przybranego ojca. Opiekę nad bratankiem przejął król Polski i wielki książę litewski – Zygmunt Stary.
Śmierć cesarza Maksymiliana I Habsburga spowodowała, że odbyła się elekcja, podczas której wybierano jego następcę. Oczywiście największe szanse na koronę cesarską miał wnuk zmarłego cesarza – Karol V Habsburg. Oprócz niego, do wyścigu po koronę cesarską stanęli: król Francji – Franciszek I Walezjusz oraz… król Polski i wielki książę litewski Zygmunt Stary. Ten ostatni powoływał się na to, że jego matką była Elżbieta Habsburżanka – córka cesarza Albrechta II Habsburga, wnuczka cesarza Zygmunta Luksemburskiego i prawnuczka cesarza Karola IV Luksemburskiego.
Zygmunt Stary, jak już wspomniałem, był talże opiekunem przybranego syna zmarłego cesarza Maksymiliana I Habsburga – Ludwika II Jagiellończyka. Zygmunt Stary i tak wiedział, że nie wygra tej elekcji, dlatego poparł kandydaturę Karola V Habsburga na cesarza, który ostatecznie wygrał tę elekcję i został koronowany na cesarza.
Bitwa pod Mohaczem i jej skutki
Panowanie Ludwika II Jagiellończyka przypadło na trudny okres w historii Węgier. Konflikt z Turkami wisiał w powietrzu. Do decydującej bitwy doszło 29 sierpnia 1526 roku pod Mohaczem. Wojska młodego i niedoświadczonego króla starły się z armią Sulejmana Wspaniałego. Armia sułtana miała przewagę liczebną. Ostatecznie król Ludwik II Jagiellończyk musiał salwować się ucieczką, podczas której utonął w potokach rzeki Csele.
Śmierć Ludwika II Jagiellończyka pogrążyła w żałobie żonę zmarłego monarchy – Marię Habsburżankę. Pretensje do węgierskiego i czeskiego tronu zgłaszał szwagier zmarłego – Ferdynand I Habsburg. Na Węgrzech zapanował chaos. Polska królowa Bona Sforza postanowiła wydać swoją pierworodną córkę Izabelę Jagiellonkę za Jana Zapolyę, który był ogłoszony królem Węgier przez stronnictwo prowęgierskie. W swoich działaniach, Bona znalazła sojuszniczkę w osobie Roksolany – żony sułtana Sulejmana Wspaniałego. Sulejman wspierał kandydaturę Jana Zapolyi, bo prowadził konflikt z Ferdynandem I Habsburgiem i planował nawet wyprawę zbrojną na cesarskiego brata.
Mimo tych wszystkich działań, Jagiellonowie bezpowrotnie stracili trony: węgierski i czeski na rzecz Habsburgów.
Bibliografia:
- Leslie Peirce, Roksolana, Władczyni Wschodu, przekł. Maciej Studencki, Kraków 2018.
- Rek Stanisław, Mohacz 1526, Warszawa 2020. ,
