Królów łączyły nie tylko uczucia, ale przede wszystkim kalkulacje i interesy. Tak właśnie było w przypadku ślubu Macieja Korwina z Beatrycze Aragońską, który stał się częścią szerszej gry o wpływy w Europie. To historia o małżeństwie, które miało znaczyć więcej dla polityki niż dla życia prywatnego.
Maciej Korwin został królem Węgier w 1458 roku. Z uwagi na fakt, że królem Czech był utrakwistyczny władca – Jerzy z Podiebradów, Maciej Korwin ogłosił się obrońcą czeskich katolików. Było to przeszkodą do tego, aby w 1471 roku, pierworodny syn króla Polski Kazimierza IV Jagiellończyka – Władysław Jagiellończyk objął rządy w całych Czechach po śmierci Jerzego z Podiebradów.
Aby pomóc synowi, król Kazimierz IV Jagiellończyk wysłał na Górne Węgry swojego innego syna, Kazimierza, który później został świętym. Wyprawa ta nie powiodła się, ponieważ przeważali zwolennicy Macieja Korwina, który ostatecznie utrzymał władzę. Planował on poślubić naturalną córkę władcy Neapolu – Ferdynanda I Ferrante. Dlaczego taki mariaż był korzystny i jak do niego doszło? O tym wszystkim przeczytasz w najnowszej książce Artura Łojka pt. Książę Janusz Dobry. Ostatni Piast opolski (ok. 1455/1460-27 marca 1521).
Król Maciej – niedoszły cesarz
W tym celu w 1477 roku zajął część Austrii i oblegał Wiedeń. Mediatorem w tej sprawie był papież Sykstus IV. Dzięki tej mediacji król Maciej Korwin wycofał się z Austrii, jednak nie na długo. Już w 1480 roku chciał zostać cesarzem i w tym celu wznowił działania wojenne z cesarzem Fryderykiem III Habsburgiem. Aby ułatwić sobie starania o koronę cesarską, Maciej Korwin zawierał liczne sojusze.
Jednym z nich było małżeństwo z córką władcy Neapolu – Ferdynanda I Ferrante – Beatrycze Aragońską. Małżeństwo zostało zawarte w 1476 roku. Już po śmierci swojej pierwszej żony – Katarzyny Podiebradówny.
Maciej Korwin wszedł nawet w kontakt z wielkim księciem moskiewskim – Iwanem III Srogim, który od 1495 roku był teściem wielkiego księcia litewskiego i przyszłego króla Polski – Aleksandra Jagiellończyka
W poselstwie do Włoch, które miało wystarać się o rękę Beatrycze Aragońskiej dla Macieja Korwina według kronikarzy byli obecni: Rudolf, biskup wrocławski, Jan – biskup Waradynu, wraz z kilkoma innymi znamienitymi prałatami i uczonymi, następnie książę raciborski Jan, książę opolski Mikołaj, Hynek, książę ziębicki i hrabia kłodzki.
Małżeństwo to zostało zaaranżowane w 1474 roku, a 29 października 1474 roku do Wrocławia dotarła wiadomość o jego zaplanowaniu. Natomiast poselstwo, król Maciej Korwin wysłał w sierpniu 1476. Artur Łojek – biograf księcia Janusza Dobrego uważa, że właśnie tę datę należałoby uznać za właściwą, jeśli chodzi o wysłanie poselstwa do Włoch przez Macieja Korwina.
Argumentem za tym jest to, że taka data wysłania poselstwa do Ferdynanda I Ferrante pojawia się w zapisach współczesnych tym wydarzeniom kronikarzy, czyli u Jana Długosza i Piotra Eschenloera. Ponadto biograf księcia Janusza Dobrego uważa, że wcześniej pojawiająca się w historiografii datacja tego wydarzenia, czyli lata 1474-1475 powinna zostać odrzucona, ponieważ nie pojawia się w żadnym z dostępnych źródeł.
Natomiast Jan Długosz podał błędną datę ślubu Macieja Korwina i Beatrycze Aragońskiej. Kronikarz twierdził, że odbył się on w dzień św. Galla, czyli 16 października 1476. Tymczasem jak podaje Artur Łojek, według ustaleń Krzysztofa Baczkowskiego, ślub ten odbył się miesiąc wcześniej, czyli 15 września 1476. Zgadzałoby się to z ustaleniami Piotra Enscheloera, który, jak już wspominałem zanotował, że poselstwo wysłane przez Macieja Korwina przybyło do Neapolu w sierpniu 1476 roku, zaś wesele pary królewskiej i koronacja Beatrycze na królową Węgier, odbyła się w grudniu 1476.
Biograf księcia Janusza II Dobrego twierdzi jednak, że nie wszystkie osobistości wymienione w kronikach istotnie w poselstwie do Ferdynanda I Ferrante, w sprawie oddania ręki Beatrycze Aragońskiej dla Macieja Korwina rzeczywiście brały udział. Zacznijmy od tych, którzy zdaniem autora rzeczywiście brali w nim udział. Byli to: biskup wrocławski Rudolf von Rüdesheim, biskup waradyński Jan Filipiec i książę raciborski Jan Młodszy.
Jak twierdzi Artur Łojek – autor biografii księcia Janusza II Dobrego, nie ulega wątpliwości, że w poselstwie brał udział, któryś z Piastów opolskich. Historyk zaznacza jednak, że na pewno nie był to książę Mikołaj I, ponieważ zmarł 3 lipca 1476, a jak już ustaliliśmy, poselstwo udało się do Włoch w sierpniu tego roku. Łojek twierdzi, że w zastępstwie ojca, w poselstwie mógł wziąć udział, któryś z jego synów, czyli albo książę Janusz II Dobry, albo jego brat – Mikołaj II.
Wspomniany wyżej historyk twierdzi, że nie sposób dziś dociec, który z synów Mikołaja I opolskiego brał udział we wspomnianym poselstwie do Neapolu. Autor zwraca jednak uwagę na dokument z 4 września 1476 roku. Dokument ten dotyczył porozumienia Jana z Wierzbna – marszałka księstwa opolskiego, który występował w imieniu księcia Janusza II Dobrego oraz Jana Prószkowskiego z Trestanem Pogorzelą. Porozumienie dotyczyło posiadłości na terenie księstwa opolskiego i niemodlińskiego. Skoro księcia Janusza II Dobrego musiał zastępować pełnomocnik, to znaczy, że musiał być on obecny we włoskiej delegacji do króla Ferdynanda I Ferrante.
Małżeństwo Beatrycze Aragońskiej i Macieja Korwina trwało 14 lat i okazało się bezdzietne. Król Maciej Korwin zmarł 6 kwietnia 1490 roku, a po jego śmierci tron w Budzie przejęli Jagiellonowie, a konkretnie Władysław II Jagiellończyk. Aby objąć węgierski tron, pierworodny syn króla Kazimierza IV Jagiellończyka musiał poślubić Beatrycze Aragońską, wdowę po Macieju Korwinie.
Ślub zawarto w tajemnicy, a Władysław II Jagiellończyk popełnił bigamię, ponieważ był po ślubie, co prawda tylko per procura z Barbarą Hohenzollern. Wkrótce papież Aleksander VI unieważnił dwa pierwsze małżeństwa Władysława uznając, że nie były skonsumowane, a Władysław II Jagiellończyk ożenił się po raz trzeci. Tym razem jego wybranką została Anna de Foix Candale, z którą to dopiero doczekał się potomstwa: córki – Anny Jagiellonki i syna – Ludwika II Jagiellończyka.
Jagiellonowie rządzili na Węgrzech ponad ćwierćwiecze. Ich rządy zakończyły się tragedią. W bitwie pod Mohaczem zginął tragicznie, podczas ucieczki, topiąc się w potoku Cesele – Ludwik II Jagiellończyk. Wydarzeń tych nie dożył już książę Janusz II Dobry, który zmarł 27 marca 1521 roku.
Tekst powstał na podstawie książki Artura Łojka Książę Janusz Dobry. Ostatni Piast opolski (ok. 1455/1460-27 marca 1521) we współpracy z Wydawnictwem Avalon.
