Krwawe romanse Piastów – zdrady, gwałty i morderstwa na królewskim dworze. Jaki ojciec, taki syn? Mieszko II Lambert też miał nałożnicę?
Na królewskich dworach namiętność często mieszała się z brutalnością, a zdrada mogła kosztować życie. Za zasłoną legend i kronik kryją się krwawe romanse Piastów – pełne gwałtu, zemsty i upokorzenia. Miłość bywała tam bronią, a małżeńskie przysięgi nie dawały żadnych gwarancji.
Bolesław Chrobry słynął ze swojej bezwzględności. Wybijał zęby za nieprzestrzeganie postu, oślepiał wrogów, a za gwałt potrafił nawet wykastrować. Problem polegał na tym, że pierwszy król Polski również miał sporo za uszami. Sam miał dopuścić się gwałtu na Przedsławie – księżniczce, której nie mógł zdobyć, ponieważ nie pozwalał mu na to jej brat – książę kijowski – Jarosław Mądry.
Wobec tego Chrobry postanowił sam ją sobie wziąć…. i to, mimo że miał młodszą o 30 lat żonę! Jego syn – Mieszko II Lambert miał być tak samo niewierny swojej żonie – Rychezie Lotaryńskiej. Cesarska siostrzenica miała nie puścić tej zniewagi płazem! Czy pierwsza królowa Polski zamordowała swojego męża, bo był jej niewierny?
Bolesław Chrobry miał cztery żony, ale o dwóch pierwszych bardzo mało wiadomo. Obie miały zostać oddalone z dworu. Pierwsza to córka margrabiego Miśni Rygdaga. Druga, to z kolei z pochodzenia Węgierka. Kronikarz Thietmar z Merseburga podaje w swojej kronice, że mogła być to córka węgierskiego władcy Gejzy i jego żony Sarolty.
Thietmar nie podał jej imienia, ale kilkaset lat później, kronikarz Jan Długosz nadał drugiej żonie Bolesława Chrobrego imię Judyta. W starszej historiografii utrzymywał się pogląd, że to właśnie owa Judyta Gejzówna była drugą żoną Bolesława Chrobrego i matką Bezpryma. Choć, tak jak wspomniałem wyżej, imię Judyta było nadane owej tajemniczej Węgierce dopiero w XV wieku, więc nie wiadomo czy tak się akurat nazywała.
Dziś badacze odrzucają jednak pogląd, według którego druga żona Chrobrego to córka Gejzy. Popularnością cieszy się twierdzenie, że druga żona pierwszego króla Polski to szwagierka Gejzy, czyli siostra jego żony Sarolty – Karolda. Jaka by nie była prawda, jedno jest pewne. Związek ten nie przetrwał zbyt długo i skończył się jej oddaleniem drugiej żony. Owocem tego małżeństwa miał być książę Bezprym.
Emnilda – ukochana żona Bolesława Chrobrego
Trzecią żoną Bolesława Chrobrego była Emnilda i to z nią doczekał się syna, który później został jego następcą – Mieszka II Lamberta. Emnilda była powierniczką trosk Bolesława Chrobrego i jego doradczynią. Księżna zmarła w 1016 lub 1017 roku, pogrążając Piasta w rozpaczy. Musiał jednak szybko otrzeć łzy, bo od 1015 roku trwał konflikt z cesarstwem Henrykiem II Świętym. Konflikt ten został zakończony pokojem w Budziszynie.
Zawarto go 30 stycznia 1018 roku. Jego przypieczętowaniem było małżeństwo córki margrabiego Miśni Ekkeharda – Ody Miśnieńskiej z Bolesławem Chrobrym. Czwarta małżonka była młodsza od Piasta o 30 lat. Wkrótce miało się okazać, że mimo iż syn Mieszka I ma młodą żonę, nie będzie jej wierny aż po grób. Wszystko dlategp, że ucierpiała duma Chrobrego. Nie mógł zdobyć kobiety, którą chciał mieć, swięc… postanowił, że nikogo nie będzie pytał o zdanie, tylko sam ją sobie weźmie i zgwałci.
Przedsława – nałożnica Bolesława Chrobrego
Przedsława też była młoda, była córką wielkiego księcia kijowskiego Włodzimierza Wielkiego i siostrą Jarosława Mądrego. Bolesław Chrobry zapytał tego ostatniego, czy może poślubić Przedsławę. Gdy Jarosław Mądry odmówił, Chrobry pomyślał, że nie zniesie takiej zniewagi i sam ją sobie weźmie.
W 1018 roku miała miejsce słynna wyprawa kijowska. Oficjalnym jej celem była interwencja Chrobrego w Kijowie po to, by osadzić na tamtejszym tronie swojego zięcia – Świętopełka I Przeklętego. Jego żoną była nieznana z imienia córka Bolesława Chrobrego.
Polski książę wjeżdżając do Kijowa miał wyszczerbić o Złotą Bramę miecz (tak miał powstać słynny Szczerbiec – miecz koronacyjny polskich królów) i powiedzieć, że tak jak ta brama mu uległa, tak ulegnie Chrobremu siostra Jarosława Mądrego – Przedsława. Kłopot w tym, że historia ze Szczerbcem jest raczej legendą, gdyż w tamtym okresie Złota Brama w Kijowie była dopiero w budowie. W związku z tym Bolesław Chrobry nie mógł wyszczerbić o nią miecza.
Do gwałtu na Przedsławie miało jednak dojść, a przyszły król Polski, mimo że był przecież żonaty, miał osadzić siostrę Jarosława Mądrego na Ostrowie Lednickim i traktować jako niewolnicę i nałożnicę. Nie ma jednak informacji o tym, by za niewierność wobec Ody Miśnieńskiej, Chrobrego coś nieprzyjemnego spotkało.
Mieszko II Lambert – niewierny mąż mściwej żony?
Mieszko II Lambert w 1013 roku poślubił siostrzenicę Ottona III – Rychezę Lotaryńską. Również był to związek polityczny, mający na celu zacieśnienie stosunków Piasta z cesarzem. Po śmierci Ottona III stosunki z cesarstwem pogorszyły się, bo Henryk II Święty, następca Ottona III, nie był przychylny Piastom.
Mimo zawartego małżeństwa z Mieszkiem II Lambertem, Rycheza Lotaryńska nie była szczęśliwa w tym związku. W źródłach, takich jak kronika z Brunwilare, która powstała krótko po śmierci Rychezy (zm. 1063) znajdujemy informację, że jeszcze za życia Bolesława Chrobrego, doszło do konfliktu między małżonkami. Chodziło o to, że Mieszko II miał nałożnicę.
Wywołało to ogromny skandal i zmusiło Rychezę do opuszczenia Polski. Ona również, według jednej z hipotez, miała zlecić morderstwo męża za to, że był jej niewierny. Nie wiemy jednak jak dokładnie zmarł drugi król Polski. Pojawiają się informacje o chorobie alkoholowej, obłąkaniu, a nawet o tym, że Mieszko II popełnił samobójstwo. Gdyby drugi król Polski zginął w ten ostatni z wymienionych sposobów, byłby jedynym polskim monarchą, który w ten sposób rozstał się z życiem.
Bibliografia:
- Besala J. Małżeństwa królewskie: Piastowie, Ostrów Mazowiecki 2021.
- Teterycz-Puzio A., Zamachy na Piastów, Poznań 2019.
- Strzelczyk J., Otton III, Wrocław 2000.
