Nawigacja wikingów
Pierwsza wzmianka o kompasie, czyli użyciu igły magnetycznej unoszącej się w naczyniu z wodą, pochodzi z Chin z 1117 roku. W Europie znajdziemy ją w dziele Alexandra Neckamana z 1190 roku. Nazwa pochodzi z języka włoskiego: compaso – podziałka. Jak wskazują daty, w IX i X wieku wikingowie nie mogli korzystać z dobrodziejstw kompasu. Jak więc sobie radzili?
- Metoda „na kruka”. Zabierano na pokład kilka ptaków i wypuszczano z dala od lądu. Jeśli wypuszczony kruk zobaczył ląd, kierowano się jego śladem.
- Za pomocą drewnianych tarcz, z naciętymi na nich kierunkami świata podzielonymi na osiem części – airtów. Przyrząd ten był orientowany na Gwiazdę Przewodnią (Gwiazdę Polarną) – tzw. Słoneczny kompas, inaczej husanotra.
- Ponadto prawdopodobnie posługiwano się kryształami, takimi jak islandzki szpat i przeźroczysty kalcyt, które odbijając spolaryzowane światło słońca i pokazują jego położenie nawet w pochmurne dni (słoneczne kamienie) – Gdy znajdowały się prostopadle do naszej gwiazdy, jaśniały.
ODKRYCIA I RAJDY WIKINGÓW

W roku 870 Normanowie odkryli i zasiedlili Islandię. Nazwali ten ląd Ulthima Thule (Ziemia Lodu). Podczas dobrej pogody odległość między Norwegią a wyspą pokonywano w 7 dni. Pierwszym stałym osadnikiem był Norweg Ingolf, który na wybrzeżu wybudował duże domostwo. W miejscu dawnego domu Ingolfa obecnie znajduje się stolica kraju – Reykjavik.
Rajdy na terytorium Anglii, Niemiec i Francji (nazewnictwo współczesne).
- Pierwszą wyprawę przeciwko Anglii południowej odnotowano w 835 roku.
- Przełomowy był rok 845. To wtedy splądrowano wybrzeża Sekwany i splądrowano Paryż. Wódz wikingów Ragnar, wraz z większością swoich ludzi, zmarł w drodze powrotnej na skutek zarazy, co oczywiście przypisano karze boskiej.
- Od 980 roku, na skutek osłabienia władzy w Anglii, wikingowie wzmogli swoje wyprawy łupieżcze i osiedleńcze.
Począwszy jednak od 901 roku, skandynawskie floty ruszyły na dobre. Właśnie wtedy do wybrzeży Bretanii przybiły 93 okręty pod wodzą Olafa Tryggvassona. Anglicy nie potrafili stawić im oporu i dopiero wypłata danegeld (okupu) wynoszącego 10 000 funtów srebra, zakończyła grabieże.

Fot. Wikimedia Commons
W 994 roku kolejny okup wyniósł już 16 000 funtów srebra, a w 1002 – 24 000. W 1007 roku okup wyniósł 36 000 funtów srebra, a 1012 – 48 000 funtów srebra!!! Do roku 1016, w którym tron Anglii objął nasz rodak po kądzieli – Knud Wielki, nie było wiosny by nie dochodziło do napadów.
- W 1013 roku Swen Widłobrody, mąż Świętosławy wraz z synem Knudem i armią, wyruszył z Danii by zdobyć tron Anglii. Dzięki doskonałej taktyce osiągnął swój cel i został królem. Gdy zmarł w 1014 r., władzę przejął Knud, który jednak po niespełna roku musiał uciekać z wyspy.
- Nie poddał się jednak i w 1015 r. Knud zorganizował kolejną wyprawę, podczas której pokonał wojska angielskiego króla Ethelreda i ponowienie został władcą Anglii. Po śmierci Knuda Wielkiego w roku 1035 (miał wtedy 40 lat), władcą Anglii został jego syn Hardeknud, jednak złota era wikingów zbliżała się ku końcowi. Symbolem upadku Skandynawów, była przegrana bitwa pod Hastings z 1066 roku.

Fot. Wikimedia Commons
